Jak rozpoznać szantażystę?
Jak zachowują się manipulatorzy?
Jak przedstawiają się szantażyści?
Jak rozpoznać niebezpieczeństwo?
Codzienność to niezliczona ilość interakcji. Interakcje budują świat relacji. Relacje kształtują obraz nas samych, jak i wpływają na jakość komunikacji.
Codzienne interakcje należą do najczęstszych przyczyn konfliktów, do których dochodzi niemal w każdej relacji międzyludzkiej. Nieporozumienia, konflikty, kłótnie, uporczywe trzymanie na swoim, ciągła presja… – nie jesteśmy w stanie przewidzieć reakcji i zachowania drugiego człowieka, co wywołuje u nas pewien dyskomfort.
Gdy pragniemy wgłębić się i poznać anatomię całego cyklu nieporozumień odkrywamy, że możemy mieć kontakt z manipulacją. Manipulacja może nas spotkać wszędzie: w sklepie, na ulicy, w pracy, w kościele, w domu rodzinnym, a nawet we własnym domu…
Co to jest manipulacja? Jak rozpoznać manipulację?
Manipulacja jest to pewnego rodzaju presja – jest to dążenie do wywarcia na drugiej osobie odpowiedniej reakcji, często nawet uciekając się do szantażu. Osoba manipulująca jest skłonna posunąć się do różnych metod, aby tylko zyskać na przewadze. Najważniejsze jest zwycięstwo – tylko moje zdanie jest najważniejsze, tylko moje potrzeby się liczą…
Świat manipulacji jest bardzo zawiły, często nawet nie jesteśmy w stanie dostrzec, kiedy w relacji zaczyna się rozwijać wzorzec szantażu. Stosowana wielokrotnie manipulacja zmusza nas do uległości kosztem naszych pragnień, czy nawet kosztem naszego dobra.
Jak zachowuje się szantażysta? Jak postępuje manipulator?
Szantażysta w swej manipulacji posługuje się wieloma sztuczkami, grami, by skłonić innych do spełnienia jego oczekiwań. Niewielu z nas potrafi stanowczo i wyraźnie przeciwstawić się owemu działaniu. Działania, które często tak idealnie dobrane do naszego charakteru, że wręcz są niezauważalne. Jak potulne baranki – robimy i zachowujemy się tak, jak by sobie tego życzył szantażysta.
Emocjonalny szantaż nie jest zabawą. Jeśli mamy codziennie kontakt z szantażystą zniszczeniu może ulec świadomość. Groźby i presja stają się stałymi elementami dnia, który owiany jest chłodem. Jako osoby manipulowane tracimy na samowartości.
W momencie kontaktu z szantażystą nie jest nam w stanie pomóc zrozumienie i współczucie. Do niczego to nie prowadzi, jedynie da manipulantowi poczucie wyższości. Nie ma w tym wypadku miejsca na kompromis, czy też elastyczność.
Czy można uzależnić się od szantażysty?
Osoby uzależnione od szantażysty prowadzą wewnętrzną wojną między własnymi potrzebami, a tym jak faktycznie wygląda ich rzeczywistość. Uzależniony zawsze ulegnie szantażyście – będzie chciał mu dogodzić ze wszelką cenę.
Jak rozpoznać szantażystę?
Aby zapobiec powyższemu musimy nauczyć się rozpoznawać typy osób manipulujących. Przedstawione typy są bardzo trudne do rozpoznania i wymagają od nas wyjątkowego skupienia. Warto również pamiętać, że każdy człowiek jest różny – ma inny charakter i może ujawniać w swoim zachowaniu kilka tych samych cech, bądź całkowicie odbiegać od założeń.
Susan Forward i Donna Frazier w swojej książce „Szantaż emocjonalny” opisują cztery typy zachowań charakteryzujących szantaż emocjonalny, z którymi można się spotkać każdego dnia.
PROKURATOR
Pierwszym rodzajem osoby szantażującej jest typowy Prokurator zwany też Oskarżycielem. Jest on najbardziej rozpoznawalny.
Prokuratorzy doskonale potrafią przedstawić czego chcą, pragną i co się stanie jeśli im nie ustąpimy. Wyraźnie przedstawiają swoje oczekiwania: Jeśli nie pójdziesz na studia, to wykluczę Cię z testamentu… Prokuratorzy zmuszają nas do dokonania wyboru – jasno stawiając swoje oczekiwania, chwytając nas jednocześnie w pułapkę stresu i napięcia.
Im bliższe są nasze relacje z Prokuratorem, tym bardziej jesteśmy narażeni na manipulację. Tego typu szantażyści wierzą w słuszność tego, co czynią, oraz w to, że mają prawo do tego działania. Często w kontaktach z Prokuratorem ulegamy jego presji – dużo znosimy naginając swoje potrzeby. Wyznaczenie jasnych granic wymaga ogromnej wewnętrznej energii, ale zapewniam jest możliwe.
BICZOWNIK
Kolejnym typem przedstawiającym szantażystę jest Biczownik. Jako sposób na idealną manipulację używają groźby, którą sami sobie sprawią – jeśli nie zrobimy tego, czego żądają ukrają samych siebie, tym samym zyskując przewagę wpuszczając nas w poczucie winy.
Biczownicy odnaleźli doskonały sposób na uzyskanie władzy: Jeśli pojedziesz na to spotkanie, to sobie coś zrobię… Cechuje ich niezwykły talent aktorski, tak doskonale wchodzą w swoją rolę, że nie jesteśmy w stanie odróżnić prawdy od fikcji. Swymi wybitnymi uzdolnieniami doprowadzają nas do poczucia odpowiedzialności za to, co im się przydarzy. Wymierzenie kary w samego siebie przynosi najlepszy skutek.
Jeśli ktoś z członków Twojej rodziny przejawia te cechy, to na pewno już wiesz, że jesteś tym, który ma spieszyć na ratunek kiedy płaczą, gdy są smutni – masz nieść pomoc i naprawić wszelkie zło, które ich spotkało. Biczownicy wychodzą z założenia, że musisz ich traktować tak, jak oni sobie tego życzą. Jeśli kiedykolwiek usłysz od biczownika, że popełni samobójstwo, bo… nie wahaj się ani chwili i dzwoń na pogotowie. Jeśli zostaniesz sam na sam z jego podejściem do wspólnej egzystencji, wciąż będziesz narażony/a na szantaż z jego strony.
CIERPIĘTNIK
Te typy osobowości są wyjątkowo zaabsorbowane swym samopoczuciem, a Twoja nieumiejętność czytania w ich myślach udawania im, że nie dość Ci na nich zależy. Gdybyś tak naprawdę ich kochał i szanował doskonale wiedziałbyś, co ich trapi.
Nie tylko mamy im dać to, czego pragną, ale również mamy stać się jasnowidzami i odczytać, to w ich myślach. Cierpiętnicy nie powiedzą czego żądają, oczekują – będą po prostu cierpieć z naszej winy. Choć z czasem pozwolą Ci posiąść tę wiedzę, to i tak przez wiele tygodni będą trzymać Cię w napięciu. Tak, jak ich „kuzyni” będą oczekiwać spełnienia swych oczekiwań.
Cierpiętnicy patrząc na swe odbicie w lustrze dostrzegają w nich, tylko i wyłącznie ofiarę – ból i cierpienie. Jako wybitni aktorzy będą skutecznie odwoływać się do naszych uczuć – żerując i obarczając je bez końca.
Jeśli ulegniesz, pamiętaj, że to nie ostatni raz, kiedy Cię wykorzystają. Z pewnością wrócą po więcej i jeszcze więcej. W momencie gdy postanowisz, że Tobie na pewno się uda, wiedz, że przejmiesz w tym momencie odpowiedzialność za ich życie. Będziesz żyć dla nich, a im wciąż będzie mało.
KUSICIEL
Ostatnim typem szantażysty jest typowy kusiciel. Jako najbardziej subtelna postać będzie nam obiecywać wszystko, czego tak naprawdę zapragniemy – miłość, pieniądze, spadek, karierę, dom, samochód, awans… tak bez końca. Dając jednocześnie do zrozumienia, że jeśli nie będziemy zachowywać się, tak jak oni sobie tego życzą, to nie otrzymamy niczego – obiecana nagroda nas ominie.
Zapamiętaj, kusiciele nigdy nie dają nic za darmo – musisz wiele włożyć i wciąż wkładać wiele siły i energii, by im dogodzić.
Izabela gdy poznała Jacka była już na emeryturze. Samotny mężczyzna 10 lat starszy domagał się ciągłej uwagi – początkowo kobiecie się to podobało. Natomiast gdy Jacek zaczął stawiać warunki Izabela zapragnęła wolności. Po 1,5 rocznej znajomości opuściła szantażystę. Ten jednak nie dawał za wygraną – codziennie dzwonił, nachodził kobitę… Obiecywał majątek, by tylko Izabela wróciła do niego – nie udało się. Kobieta była równie nie ugięta – stanowcza w swym działaniu, znała podstawy asertywności.
Pamiętajmy, w każdym wieku możemy poznać Kusiciela – zachowajmy świeżość umysły, wycofajmy się w porę z niezdrowej relacji.
Choć mogłoby się wydawać, że wyżej przestawione osobowości są typami osób, które z łatwością jesteśmy w stanie ominąć. Z łatwością powiemy NIE, to i tak musimy zdać sobie sprawę z faktu, że jesteśmy tylko ludźmi i czasami nawet nie zauważymy w jaką relację weszliśmy. W jaką relację jesteśmy uwikłani. Czasem nawet nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że właśnie w tak niebezpiecznej relacji tkwimy przez lata, możemy tutaj mówić np. o relacji rodzic – dziecko, czy relacji między małżonkami…
Musimy również pamiętać o tym, że to, jak się zachowamy wobec tego typu osób w znacznej mierze zależy od naszego charakteru, od cech osobowości. Jeśli od najmłodszych lat jesteśmy narażeni na manipulacje, to głęboko zakorzeniony lęk, nie pozwoli wyswobodzić się, tak po prostu z niewoli. Szantażysta będzie odświeżał nasze leki, skłaniając tym samym do uległości. Bywa i tak, że dorośli ludzie – twardo stąpający po ziemi mają w sobie ogromne poczucie obowiązku wobec swoich dzieci, czy rodziców, tym samym ulegają im i realizują ich oczekiwania. Gdzieś w głowie zakorzeniona powinność nie pozwala nam na inne działanie. Pamiętajmy szantażysta zawsze jest gotów wykorzystać nasze słabości.
Brak jasno wyznaczonych granic jest dla szantażysty, jak woda na młyn. Szybciutko to wykorzystają, a ich granice staną się naszymi – będziemy tańczyć jako oni nam zagrają. Szantażyści są w stanie wzbudzić w nas takie poczucie winy, że nawet się nie obejrzymy, a będziemy im jeść z ręki. Każdy opór z naszej strony zostanie odebrany jako dowód naszych wad, a nie potrzeb. Zachowanie świeżości umysłu w kontaktach z manipulantami zagwarantuje bezpieczeństwo.
Emocjonalni szantażyści nienawidzą przegrywać – wyznają zasadę: Nieważne jak gram, byle wygrać… Choć mogą wydawać się takimi samymi ludźmi, jak my to i tak warto spojrzeć na wspólną relację z dystansem. Odzyskaj wiarę w swoje siły – pozwól sobie na prawdę. Niech powyższe opisy staną się dla Ciebie pewnego rodzaju zbiorem, który stanie się drogowskazem w nietypowych relacjach. Zachowaj równowagę – twórz pozytywne relacje w kontaktach międzyludzkich!!!
Zostań z nami jeszcze chwilkę i zostaw kilka wskazówek w komentarzu – jak według Ciebie należy postępować z tego typu osobami?
