Gdy idzie ulicą każdy się za nią ogląda – bije od niej seksapilem na odległość. Przyciąga spojrzenia, a dodatkowo czerpie z tego wręcz nadludzką satysfakcję, a może nawet chorobliwą przyjemność… Zaś, gdy tej aprobaty nie dostrzega popada w obłęd… Często też czuje się odrzucona, ponieważ uważa, że wszyscy jej zazdroszczą.
Od przesadnej ekscytacji po żal i smutek – takie właśnie jest HZO…
HZO czyli histrioniczne zaburzenie osobowości charakteryzuje się długotrwałą potrzebą ciągłej uwagi oraz ekstremalnej emocjonalności. Osoby z tego typu zaburzeniem często czują się niedocenione, gdy nie są w centrum wydarzeń. Pasujące określenia: nadpobudliwy, chwiejny emocjonalnie, dramatyzujący, uwodzicielski, flirciarski, niepoprawny podrywacz, zachęcający, zależny, bezradny, niedojrzały, irracjonalny, powierzchowny, nadwrażliwy, roszczeniowy…
Można byłoby uznać HZO za aktora pierwszego planu. Zawsze chce górować i nie zawaha się do tego użyć swojej fizyczności. Skutecznie oczarowuje nowo poznane osoby – wykorzystując wygląd fizyczny w celu skupienia na sobie uwagi. Wciąż ma nieodpartą potrzebę „nowości” – bardzo szybko męczy się codzienną rutyną. Monotonia jest grzechem, zaś wybawieniem uznanie i gratyfikacja. Bywa, że stara się kontrolować swoich bliskich poprzez manipulację emocjonalną – dramatyzuje i wyolbrzymia. Spoglądając z boku można powiedzieć, że jego zachowania ociera się niemal o parodię normalnej emocjonalności.
Jak rozpoznać osobowość histrioniczną?
Zdiagnozowanie tego rodzaju zaburzenia nie należy do łatwych i często jest możliwe dopiero w wieku dorosłym. W celu zdiagnozowania należy zwrócić uwagę na co najmniej kilka symptomów, które muszę utrzymywać się przez dłuższy okres, tj. :
- zła samoocena, gdy nie jest w centrum uwagi,
- wyrażane emocje szybko ulegają zmianie,
- brak spójności w zachowaniu,
- impulsywność,
- ciągła potrzeba aprobaty i uznania,
- łatwość w zmianie własnej postawy, czy też zachowania,
- nietypowe zachowanie – wykorzystanie wyglądu fizycznego w celu skupienia na sobie uwagi,
- przeświadczenie o bardziej intymnych relacjach, niż są w rzeczywistości,
- styl mówienia ubogi w szczegóły,
- dramatyczne przedstawianie własnych przeżyć,
- zachowanie teatralne,
- podatność na sugestie – szybko ulega wpływom innych osób czy okoliczności.
Wymienione opisy są tylko pewnymi elementami w drodze do prawidłowego zdiagnozowania przez wykwalifikowanego specjalistę ds. zdrowia psychicznego i może zająć nawet kilka lat. W diagnozie bardzo istotny jest element stałości, sztywności i niezmienny od lat wzorzec zachowania. Osoby postronne, czy też lekarze rodzinni nie są wyszkoleni, aby postawić słuszną diagnozę. Warto też wiedzieć, że każdy człowiek jest inny i każda osoba z HZO może przedstawiać siebie nieco inaczej. Może występować różne nasilenie cech określonego zaburzenia. Każdy przedstawia rożne oblicze swojej osobowości, w tym wypadku HZO.
Niestety wiele osób z tym zaburzeniem nie szuka pomocy. Często jest tak, że po prostu nie zdają sobie z tego sprawy. Jednakże wszystko do czasu… Moment przełomowy przychodzi często w okresie przekwitania, kiedy zanika atrakcyjność i coraz trudniej podtrzymywać owe histrioniczne zachowanie.
Jakie są przyczyny HZO?
Przyczyny tego zaburzenia niestety są nieznane, ale w dużej mierze mogą prawdopodobnie wynikać z okresu dziecięcego. Różne badania dowodzą, że HZO dotyczy częściej kobiet, niż mężczyzn. Wielu specjalistów uważa, że to żeński narcyzm.
Czy uda się zbudować trwały związek z HZO?
Może być to trudne, ponieważ tego typu osobowość jest bardzo zmienna – dopóki się nią zachwycasz jest w miarę dobrze. Jednak i to może jej się szybko znudzić. Niewiele potrzeba, aby zmieniła zdanie na temat swojego partnera pod wpływem innych osób, co powoduje, że w relacji trudno o stałość uczuć.
Często są wybuchowe – testują granice psychiczne innych osób, sprawdzając w ten sposób, czy innym na nich zależy. HZO potrzebuje wrażeń i te wrażenia sam sobie dostarcza. Ciągłe romanse są jednym z wielu powodów dla których utrzymanie związku jest wręcz niemożliwe. HZO bywa, że zmieniają partnerów jak rękawiczki, a mimo to będzie wciąż niezaspokojony. Zaburzona osobowość goni za szczęściem mając poczucie, że takowe postępowanie jest jedyną drogą do jego osiągnięcia.
Czy da się uwolnić od HZO?
Oczywiście, że TAK!!! Psychoterapia jest głównym motorem zmiany. Jednak wszystko zależy od tego, jakie oczekiwania stawia przed HZO życie i czy będzie chciał się do nich odnieść. Osoby żyjące w związku z HZO mają również prawo do terapii. Nie muszą tkwić w związku, który nie jest dla nich dobry.
A teraz pytanie do Ciebie – czy odnajdujesz w swoim środowisku właśnie taką osobę?
Czy znasz osobę, która zachowuje się właśnie w ten sposób?
Jeśli tak, to opowiedz nam troszkę o niej w komentarzu poniżej…
Bibliografia: Narodowy Instytut Zdrowia oraz Carson Robert; Psychologia Zaburzeń; Gdańsk; GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne; 2003.
