Inteligencja nad inteligencjami… Większość z nas, słysząc słowo inteligencja, kojarzy ją przeważnie z nieograniczoną wiedzą. Tymczasem w psychologii wyróżniamy wiele rodzajów inteligencji – jednym z nich jest inteligencja emocjonalna.
Co to jest inteligencja emocjonalna?
Inteligencja emocjonalna, to umiejętność identyfikowania i zarządzania własnymi emocjami, ale również zdolność rozpoznawania emocji u innych osób. Jest to wyjątkowa zdolność, której rozwinięcie kosztuje dużo czasu i energii, a przede wszystkim dużego nakładu pracy samoświadomości.
Inteligencja emocjonalna zwykle obejmuje trzy poniże płaszczyzny:
- świadomość emocjonalną, która obejmuje zdolność identyfikowania własnych emocji, jak również innych osób;
- zdolność wykorzystywania emocji i zastosowania ich do takich zadań, jak rozwiązywanie problemów;
- zdolność zarządzania emocjami, tj. zdolność samouspokojenia, kiedy jesteśmy zdenerwowani.
Bycie osobą o wysokiej inteligencji emocjonalnej wiąże się z chęcią spoglądania w głąb siebie i dostrzegania pewnych zależności, które wpływają na nasze wewnętrzne samopoczucie. Osoba o wysokiej EQ potrafi dostrzegać emocje, ale również potrafi nad nimi panować. Wykazuje się empatią i zrozumieniem względem innych osób i ich emocji.
Bardzo ważną cechą osób o wysokiej inteligencji emocjonalnej jest umiejętność rozpoznawania i dostrzegania emocji, które w danym momencie pojawiły się u innej osoby – potrafi także zidentyfikować, co spowodowało takie, a nie inne zachowanie u danej osoby.
Jakimi cechami należy się wykazać, by zaliczyć się do osób o wysokiej inteligencji emocjonalnej?
- PEŁNA SAMOŚWIADOMOŚĆ EMOCJONALNA
Osoba o wysokim EQ potrafi dokładnie określać i nazywać emocje, którymi się kieruje. Potrafi wgłębić się we własne stany emocjonalne i odnajdywać ich źródła. Jest w pełni świadoma swoich uczuć i odczuć.
- PRAWIDŁOWA SAMOOCENA
Osoba o wysokim EQ zna swoją wartość i wciąż umacnia swą pewność siebie. Zna swoje możliwości i ograniczenia. Wie nad czym powinna popracować – co należy wzmocnić, bądź wypracować. Nigdy nie kieruje się osądami innych osób. Toksyczne osobowości omija dużym łukiem.
- WYSOKA SAMOKONTROLA
Osoba o wysokim EQ doskonale wie, jak reaguje na różne sytuacje stresujące. Wie, jak zareaguje jej ciało i czego może się po sobie spodziewać. Dobrze też wie, jak zminimalizować te trudne odczucia, czy nietypowe stany emocjonalne. Umie i chce wykazywać się samoregulacją.
- ROZWINIĘTA EMPATIA
Osoba o wysokim EQ nie tylko dostrzega emocje u innych osób, ale stara się je zrozumieć. Doszukuje się powodu ich wystąpienia i stara się je odpowiednio wyregulować. Zwraca uwagę na mowę ciała osoby z którą weszła w relację – wie dobrze, że nawet drobne gesty mogą świadczyć o określonych stanach emocjonalnych. Zawsze jest szczerze zainteresowana drugim człowiekiem – wykazuje się troską i chęcią współpracy. Należy do osób prawdziwie słuchających.
- ZAAWANSOWANA ASERTYWNOŚĆ
Osoba o wysokim EQ potrafi wyznaczyć granice i trzymać się swoich założeń. Wie, kiedy i jak odmówić – umie bronić swoich praw, a jednocześnie potrafi zaakceptować prawo innych osób do obrony. Szanuje, ale jednocześnie potrafi wyznaczać zasady współdziałania. Ona po prostu nie pozwoli, by zagłuszono jej potencjał.
- DOJRZAŁE PRZYWÓDZTWO
Osoba o wysokim EQ jest prekursorem poznawania własnego wnętrza. Staje się wzorem dla innych i z chęcią im pomaga. Ma w sobie umiejętność zjednywania sobie ludzi. Bardzo trudno ją obrazić – ponieważ jako mistrz samoświadomości emocjonalnej jest „ponad” tym, co tak bardzo negatywne, a wręcz zamierzone.
- UMIEJĘTNE WSPÓŁDZIAŁANIE
Osoba o wysokim EQ nie tylko jest dobrym przywódcą, ale także stanowi wspaniałą część zespołu z którym tworzy wyjątkową całość. Zawsze pracuje na sukces całej grupy – stroni od egoistycznego zachowania. Liczy się zespół – jeśli jest taka potrzeba z chęcią zjedna i scali jeszcze bardziej grupę poprzez swoje wrodzoną i bardzo wysoką empatię. Nie tylko tworzy więzi, ale również pokazuje, jak je podtrzymać i uszlachetnić. Potrafi przyznać się do błędu i stara się go naprawić
- OPTYMALNA MOTYWACJA
Osoba o wysokim EQ można rzec, że zawsze daje z siebie wszystko. Praktycznie każdego dnia stawia sobie wysoko poprzeczkę, by tylko utrzymać swą samoświadomość emocjonalną na prawidłowym poziomie. Nigdy nie zapomina, co jest ważne i na czym powinna się skupić. Trzyma się swoich założeń, ale również nie obawia się angażować w nowe plany i realizować całkiem nowe cele. Skupia się na swoim wewnętrznym dopalaczu i wie, jak bardzo ważne jest to, kim się otacza. Wewnętrzna motywacja jest dla niej niezbędna i bardzo priorytetowa. Zna swoje potrzeby i nie obawia się o nie zawalczyć.
- ZDOLNOŚCI ADAPTACYJNE
Osoba o wysokim EQ jest bardzo odporna psychiczne na zmieniające się warunki. Gdy coś się zmienia – po prostu o tym wie… Potrafi się dostosować do nowych sytuacji i odpowiednio na nie reagować. Umie je określić i zidentyfikować. Zawsze skupia się na pozytywach – można powiedzieć, że jest wrodzonym optymistą bez względu na typ osobowości, który posiada. Może być introwertykiem, bądź ekstrawertykiem, ale nie ma to znaczenia ponieważ zna swoje mocne i słabe strony. Wciąż pragnie uszlachetnienia.
- WYSOKA SUMIENNOŚĆ
Osoba o wysokim EQ, jak już za coś się zabierze, to odda temu całe serce. Nie łatwo ją rozproszyć, czy rozkojarzyć. Poświęca całą swą uwagę zamierzonemu celowi. Nie tylko czerpie radość z wykonywanego zadania, ale również niezmiernie jest szczęśliwa nawet z małych rezultatów swojej pracy.
Inteligencja emocjonalna to „organ”, który można rozwijać i rozbudowywać. Powyższe cechy są tylko częścią pracy nad samoświadomością. Nie wystarczy poznać powyższe cechy, należy nimi żyć.
Należy również pamiętać o tym, że część z tych cech dziedziczymy w genach – wynika to z predyspozycji danego typu osobowości, który posiadamy, ale również z tego w jakich warunkach, czy środowisku dana osobowość się kształtuje – co tak naprawdę nas szlifuje…
Chęć pracy nad własną inteligencją emocjonalną wynika także z wewnętrznego nastawienia – nie wystarczy postawić sobie cel, warto również poznać zalety wysokiej inteligencji emocjonalnej.
Jeśli zapytano, by mnie o to, co dla mnie jest najważniejsze w inteligencji emocjonalnej, to pewnie bez większego zastanowienia powiedziałabym, że to dzięki niej buduję się i wzmacnia nasza wewnętrzna odporność psychiczna, która tak naprawdę jest bezcenna w życiu.
Oczywiście oprócz wzmocnienia odporności psychicznej rozwijamy się wewnętrznie i zewnętrznie – bardziej rozumiemy siebie i innych, czy po prostu bardziej pogłębiamy relacje…
Warto, byś zapamiętał/a jeszcze jedno – wysoka inteligencja emocjonalna nie jest gwarantem sukcesu, dużych pieniędzy, czy jakichkolwiek kryzysów… Ona po prostu ułatwia życie…
Bibliografia: Daniel Goleman, Inteligencja emocjonalna, Media Rodzina, Poznań 1997;
Czy według Ciebie – wysoka inteligencja emocjonalna jest niezbędna?
