ZESPÓŁ COTARDA, czyli żyjesz tak jakbyś już dawno umarł…

Osoby, które twierdzą, że „żywe trupy” istnieją tylko w horrorach niestety są w błędzie. Udowodniono naukowo, że istnieje bardzo specyficzne zaburzenie psychiczne, które powoduje, że żyjący jest przeświadczony o swojej śmierci. Jest to świat w którym chorujący nie jest w stanie odróżnić prawdy od fikcji i rzeczywistości od wyobrażeń na temat swojej osoby.

Na czym polega Zespół Cotarda?

Zespół Cotarda jest często określany jako „syndrom chodzącego trupa” i jako bardzo specyficzne zaburzenie psychiczne polega na urojeniu śmierci za życia. Chorujący jest przeświadczony, a nawet w 100% pewny tego, że nie żyje, a jego bytowanie na ziemi przypomina wieczną tułaczkę rozkładających się zwłok.

To tak bardzo specyficzne zaburzenie charakteryzuje się obecnością:

• urojeń nihilistycznych należących do objawów psychotycznych, które charakteryzują się utratą zdolności oceny rzeczywistości, zaburzenia w jej postrzeganiu oraz występowanie bardzo specyficznych urojeń. Tak bardzo charakterystyczny sposób zachowania może przypominać urojenia hipochondryczne, jednak owe postępowanie jest wręcz skrajnie absurdalne i niezwykle rozbudowane. Chorujący może prezentować przekonanie, że śmierć go nie dotyczy, bo jest już trupem.

oraz

• urojeń negacyjnych w których chory całkowicie neguje swoją fizyczność oraz emocjonalność. Wyrzeka się swej cielesności, uważa się za nicość i całkowicie zaprzeczać odczuwania własnych emocji i uczuć.

Pomimo przekonania o rozpadzie swojego ciała chorujący nie potrafi wyjaśnić, jak może oddychać bez płuc, myśleć bez mózgu, czy chodzić bez nóg. Tak silne urojenia mogą sprawić, że chory zacznie chodzić i poruszać się jak zombie z najgorszych horrorów. Chorujący często doszukuje się wyjaśnienia i odpowiedzi na pytanie – dlaczego jest wciąż na ziemi jeśli już dawno nie żyje? Brak odpowiedzi sprawia, że zatraca się w swym myśleniu jeszcze bardziej i uznaje owy stan jako karę za grzechy i przewinienia.

Jako pierwszy owe zaburzenie opisał żyjący w XIX wieku francuski neurolog Jules Cotard. Opisywana przez niego chorująca kobieta była całkowicie przeświadczona o swojej śmierci. Uważała, że nie ma niektórych części ciała, a kolejne ulegają rozkładowi. Uznała również, że nie może umrzeć śmiercią naturalną, ponieważ dawno jest już martwa.

Jakie są objawy Zespołu Cotarda?

Do najczęściej występujących objawów owego zaburzenia można zaliczyć:

• silne przeświadczenie o swojej śmierci,
• stanowcze zaprzeczenie swojego istnienia,
• brak poczucia własnego życia,
• przekonanie o rozkładzie ciała,
• brak czucia własnego ciała (chory jest przeświadczony, że nie oddycha, a jego serce nie bije),
• znaczne obniżenie progu bólu,
• silne lęki,
• nieograniczone poczucie winy i kary,
• specyficzne pobudzenie psychoruchowe (ruchy przypominające poruszanie się żywego trupa z filmów),
• chorujący może czuć swoistą więź ze zmarłymi i często przebywać na cmentarzach, które wydają mu się jedynym właściwym dla niego miejscem,
• autoagresja oraz ciągła chęć udowodnienia słuszności swoich racji (chory próbuje udowodnić otoczeniu, że np.: po zranieniu nie będzie krwawił, ponieważ nie żyje).

Jakie są przyczyny syndromu chodzącego trupa?

Główna przyczyna wystąpienia owego zespołu nie jest do końca znana, jednakże jej przesłanek dopatruje się m.in. w wyniku przebiegu ciężkiej depresji z objawami psychotycznymi lub w schizofrenii. Uważa się też, że genezą tego schorzenia mogą być strukturalne wady lub uszkodzenia mózgu, jak również mogą ją wywołać zatrucia lub zaburzenia metaboliczne.

Jak leczyć Zespół Cotarda?

Istnieje wiele niezgodności, co do tego w jaki sposób powinno leczyć się owe zaburzenie. Jednakże w przypadku tej choroby pacjent powinien zostać otoczony specjalistyczną opieką psychiatryczną na oddziale zamkniętym i przyjmować odpowiednie leki.

---

Bibliografia: Bilikiewicz A., Strzyżewski A.: Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa 1992; Pużyński S.: Leksykon psychiatrii, PZWL, Warszawa 1993.